به گزارش خبرنگار مهر، قهدریجان در شهرستان فلاورجان استان اصفهان، به واسطه سابقه و گستره فعالیتهای کشاورزی و تولید پیاز، یکی از کانونهای مهم تولید این محصول در کشور به شمار میرود؛ ظرفیتی که طی سالهای گذشته، علاوه بر تأمین بخشی از نیاز بازار، زمینه شکلگیری تجربههای ارزشمند در انتخاب اراضی مناسب کشت، توسعه روشهای مکانیزه، مدیریت تولید و ایجاد اشتغال در بخش کشاورزی را فراهم کرده است.
پیاز طلایی قهدریجان به عنوان محصول شاخص این منطقه، اکنون در کانون توجه برنامههای معرفی ظرفیتهای اقتصادی و کشاورزی شهر قرار گرفته است. برگزاری جشنواره ملی پیاز و پیازکاران نیز در همین راستا، فرصتی برای بازشناسی جایگاه تولیدکنندگان، معرفی توانمندیهای کشاورزی و پیگیری ثبت ملی این محصول و فراهم کردن زمینه معرفی آن در سطح بینالمللی محسوب میشود.
در نشست خبری دومین جشنواره ملی پیاز و پیازکاران شهرداری قهدریجان که ظهر چهارشنبه برگزار شد، سه تن از پیازکاران منطقه با تشریح تجربههای چندینساله خود در تولید این محصول، به موضوعاتی همچون ضرورت اصلاح الگوی کشت، خودکفایی در تأمین بذر، سهم کشاورزان در اشتغالزایی، مشکلات تأمین نهادهها، محدودیتهای سرمایهگذاری و ضرورت حمایت رسانهای و دولتی از تولیدکنندگان پرداختند.
کشاورزان قهدریجان پیش از اجرای الگوی کشت، زمینهای مناسب تولید پیاز را شناسایی کردهاند
حسین فانی، پیازکار قهدریجان، در این نشست با تأکید بر ضرورت بازتاب ملی دومین جشنواره پیاز و پیازکاران اظهار کرد: وقتی عنوان ملی برای یک جشنواره انتخاب میشود، انتظار میرود این رویداد در رسانههای ملی نیز بازتاب پیدا کند و ظرفیتهای تولیدی قهدریجان و تلاش کشاورزان این منطقه در سطح کشور معرفی شود.
وی با اشاره به تجربه چندینساله پیازکاران قهدریجان در شناسایی زمینهای مستعد کشت پیاز افزود: کشاورزان این منطقه سالهاست بدون برخورداری از حمایتهای کارشناسی و دولتی، با اتکا به تجربه شخصی، هزینههای خود و پذیرش ریسکهای اقتصادی، زمینهای مناسب کشت پیاز را در استانهای مختلف کشور شناسایی کردهاند.
این پیازکار با بیان اینکه تجربه کشاورزان قهدریجان میتواند در اجرای سیاستهای اصلاح الگوی کشت مورد استفاده قرار گیرد، تصریح کرد: دولت برای اجرای الگوی کشت ناگزیر است کارشناسانی را به مناطق مختلف اعزام کند تا مشخص شود هر زمین برای چه محصولی مناسبتر است و چه نوع کشتی میتواند بیشترین بازدهی را داشته باشد؛ در حالی که کشاورزان قهدریجان بخش مهمی از این مسیر را با هزینه شخصی و تجربه عملی طی کردهاند.
فانی ادامه داد: اگر روزی طرح اصلاح الگوی کشت بهصورت جدی و فراگیر اجرا شود، معتقدم پس از چند سال بررسی، بسیاری از زمینهایی که برای کشت پیاز انتخاب خواهند شد، همان زمینهایی هستند که کشاورزان قهدریجان امروز با آزمونوخطا، تحمل ضرر و زیان و کسب تجربه، برای تولید این محصول شناسایی کردهاند.
وی با اشاره به ظرفیت تولید پیاز در کشور و میزان مصرف داخلی خاطرنشان کرد: برآورد ما این است که مصرف سالانه پیاز ایران حدود ۲ میلیون تن باشد و با توجه به ظرفیت تولید داخلی، امکان تأمین نیاز کشور از محل تولید داخل وجود دارد؛ بنابراین باید از تجربه تولیدکنندگانی که سالها در این زمینه فعالیت کردهاند، برای مدیریت تولید و جلوگیری از تصمیمگیریهای غیرکارشناسی استفاده شود.
این پیازکار قهدریجانی با اشاره به تغییر روشهای تولید و حرکت به سمت مکانیزاسیون کشاورزی گفت: امروز بخش قابل توجهی از مزارع پیاز با روش آبیاری بارانی و تجهیزات مکانیزه اداره میشوند و کشاورزان برای کاهش خسارت به مزارع، حتی در زمینه ساخت و توسعه ماشینآلات برداشت و سمپاشی نیز وارد عمل شدهاند.
فانی افزود: در حوزه تجهیزات سمپاشی نیز ماشینآلاتی با عرض عملیاتی بیشتر ساخته شده تا عملیات سمپاشی با سرعت بالاتر و خسارت کمتر به مزارع انجام شود. این اقدامات نشان میدهد کشاورزان تنها به تجربه سنتی متکی نماندهاند و در سالهای اخیر برای افزایش بهرهوری تولید، به سمت فناوری و مکانیزاسیون حرکت کردهاند.
وی با اشاره به تلاش کشاورزان برای تأمین بذر مورد نیاز در شرایط محدودیت واردات اظهار کرد: حتی شرکتهای تولیدکننده بذر خارجی، برخی بذرها را بهگونهای تولید میکنند که امکان تکثیر مجدد آنها وجود نداشته باشد، اما کشاورزان ما با دانش و تجربه خود توانستهاند بخشی از این بذرها را تکثیر کنند و در شرایط محدودیت دسترسی به بذرهای وارداتی، تولید را ادامه دهند.
فانی تأکید کرد: هرچند بذرهای تکثیرشده ممکن است از نظر کیفیت با بذر اولیه تفاوت داشته باشند، اما همین توانایی نشاندهنده ظرفیت فنی و تجربی کشاورزان قهدریجان است؛ ظرفیتی که بدون برخورداری از حمایت کارشناسی مستمر دولت و حتی بدون حضور مؤثر کارشناسان رسمی در مزارع شکل گرفته است.
وی با تأکید بر ضرورت دیدهشدن این تلاشها در رسانهها گفت: انتظار داریم رسانهها علاوه بر پوشش جشنواره، به تجربههای تولیدی کشاورزان قهدریجان، نقش آنها در اصلاح الگوی کشت و دستاوردهایشان در زمینه خودکفایی و مکانیزاسیون نیز توجه کنند.
تولید یکچهارم پیاز کشور و اشتغال هزاران کارگر؛ سهم کشاورزان از حمایتها کجاست؟
محمود مرادی، پیازکار قهدریجان، نیز با تأکید بر ضرورت معرفی ظرفیتهای واقعی کشاورزی این منطقه اظهار کرد: کشاورزان در عرصههای مختلف کشور همواره نقشآفرینی کردهاند، اما با وجود تلاش گستردهای که برای تولید محصولات اساسی انجام میدهند، کمتر دیده میشوند و زحمات آنها به اندازه ظرفیت و اثرگذاریشان مورد توجه قرار نمیگیرد.
وی با اشاره به میزان مصرف روزانه پیاز در کشور افزود: بر اساس برآوردی که در این حوزه مطرح است، روزانه حدود هفت تا هشت هزار تن پیاز در کشور مصرف میشود و کشاورزان قهدریجان از حدود ماه چهارم سال تا ماه دوازدهم، بهصورت مستمر در حال تولید و عرضه این محصول به بازار هستند.
این پیازکار با انتقاد از نبود حمایت مؤثر از تولیدکنندگان در دورههای مختلف بازار تصریح کرد: در سالهایی که بازار پیاز با رکود مواجه میشود و محصول مشتری ندارد، حمایتی از کشاورز صورت نمیگیرد؛ اما در سالهایی مانند امسال که شرایط بازار تا حدودی بهتر میشود، به جای حمایت از تولیدکننده، فشارها و محدودیتهایی با این توجیه ایجاد میشود که چرا قیمت پیاز افزایش یافته است.
مرادی ادامه داد: بخشی از پیازی که در زمان برداشت وارد بازار نمیشود، برای عرضه تدریجی در ماههای بعد ذخیرهسازی میشود، اما متأسفانه گاهی تصاویر مربوط به سالهای گذشته از انبارها و محلهای نگهداری محصول منتشر میشود و بهگونهای بازتاب پیدا میکند که گویی کشاورزان محصول را بدون هدف در انبارها دپو کردهاند؛ در حالی که این موضوع بخشی از چرخه طبیعی تولید، نگهداری و تنظیم عرضه محصول است.
وی با بیان اینکه کشاورزان قهدریجان سهم قابل توجهی در تولید پیاز کشور دارند، خاطرنشان کرد: بنا بر برآوردهای مطرحشده از سوی فعالان این بخش، تولید پیاز این منطقه حدود یکچهارم تولید کشور است. این حجم تولید حاصل سالها تجربه، بررسی شرایط اقلیمی و شناسایی زمینهای مناسب در استانهای مختلف است؛ فعالیتهایی که کشاورزان با هزینه شخصی انجام دادهاند و انتظار میرود به جای ایجاد محدودیت، مورد حمایت قرار گیرند.
مرادی با اشاره به تجربه حضور کشاورزان قهدریجان در استانهای دیگر و حتی خارج از کشور گفت: تولیدکنندگان این منطقه برای توسعه فعالیت خود، شخصاً به مناطق مختلف کشور و حتی کشورهای دیگر سفر کردهاند تا شرایط کشت را بررسی کنند و زمینهای مناسب را بشناسند، اما در برخی استانها به جای استقبال از این تجربه و ظرفیت تولیدی، با مخالفت و موانع متعددی مواجه شدهاند.
وی اشتغالزایی گسترده کشت پیاز را یکی از مهمترین ویژگیهای اقتصادی این محصول دانست و افزود: تولید پیاز از زمان کشت تا برداشت به نیروی کار فراوانی نیاز دارد و میتواند زمینه اشتغال تعداد زیادی از کارگران را فراهم کند. برای نمونه، من در یکی از سالها حدود سه هزار و ۷۰۰ کارگر را در فرآیند تولید به کار گرفتم و تعداد نیروهای شاغل را بهصورت هفتگی ثبت و مستند کردم.
این پیازکار با انتقاد از تفاوت رویکرد نظام تسهیلاتدهی به بخش کشاورزی و صنایع دیگر بیان کرد: گاهی برای یک واحد صنعتی با سرمایهگذاری میلیاردی تسهیلات قابل توجهی در نظر گرفته میشود، در حالی که ممکن است آن واحد تنها چهار تا ۱۰ نفر را مشغول به کار کند؛ اما وقتی کشاورز برای تأمین سرمایه در گردش و هزینههای تولید درخواست تسهیلات میکند، با مطالبه معدل حساب و شرایطی مواجه میشود که با ماهیت فعالیت کشاورزی تناسب ندارد.
مرادی ادامه داد: کشاورز نمیتواند سرمایه خود را برای مدت طولانی در حساب بانکی نگه دارد تا معدل مورد نظر برای دریافت تسهیلات را ایجاد کند؛ زیرا از زمان آغاز کشت تا برداشت محصول، بهطور مستمر باید هزینه بذر، کود، سم، دستمزد کارگران و سایر نهادههای تولید را بپردازد. بسیاری از این هزینهها نیز با استفاده از قرض و اعتبار تأمین میشود و پس از برداشت محصول باید تسویه شود.
وی تأکید کرد: بخش کشاورزی با اشتغالزایی گسترده و تأمین محصولات مورد نیاز مردم، نقش مهمی در اقتصاد کشور دارد و انتظار میرود در سیاستهای حمایتی و تسهیلات بانکی، شرایط واقعی فعالیت کشاورزان و گردش مالی متفاوت این بخش مورد توجه قرار گیرد.
پیاز؛ محصولی بدون جایگزین که مشکلات تولیدکنندگانش همچنان پابرجاست
عبدالله جمالی، دیگر پیازکار قهدریجان، نیز با اشاره به ضرورت معرفی ویژگیهای اقتصادی و کشاورزی این شهر اظهار کرد: هدف از برگزاری جشنواره پیاز، صرفاً معرفی یک محصول یا برگزاری یک رویداد مناسبتی نیست، بلکه باید ظرفیتهای گسترده تولید، اشتغالزایی و نقش کشاورزان قهدریجان در تأمین نیاز کشور به این محصول به جامعه و مسئولان معرفی شود.
این پیازکار قهدریجان با اشاره به پیگیریهای انجامشده برای برگزاری جشنواره دوم بیان کرد: پیش از این نیز موضوع دیدهنشدن کشاورزان و ضرورت معرفی ظرفیت تولیدی قهدریجان را در دیدار با استاندار مطرح کردیم. پس از آن، موضوع با فرماندار و شهردار قهدریجان پیگیری شد و قرار بر این شد که گردهمایی مورد نظر کشاورزان در قالب جشنواره برگزار شود تا مسئولان و فعالان این حوزه در کنار یکدیگر قرار گیرند.
جمالی با بیان اینکه ویژگیهای جشنواره پیاز قهدریجان با بسیاری از جشنوارههای محلی تفاوت دارد، تصریح کرد: برگزاری جشنواره برای محصولات و فعالیتهای مختلف در شهرهای کشور ارزشمند است، اما پیاز از نظر گستره تولید، میزان مصرف و اهمیت آن در سبد غذایی خانوارها جایگاه متفاوتی دارد. این محصول در سطح وسیعی از کشور تولید میشود و کشاورزان زیادی در فرآیند کاشت، داشت و برداشت آن فعالیت میکنند.
وی با اشاره به برآوردهای مربوط به میزان تولید پیاز در منطقه خاطرنشان کرد: بر اساس بررسیهایی که چند سال قبل توسط خود کشاورزان انجام شده، میزان تولید منطقه در برخی برآوردها حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ هزار تن عنوان شده است؛ حجمی که نشاندهنده گستردگی فعالیت کشاورزی و اهمیت اقتصادی این محصول برای قهدریجان است.
این پیازکار با تأکید بر جایگاه پیاز در سبد غذایی خانوارها گفت: پیاز محصولی ضروری و پرمصرف است و برخلاف برخی محصولات که امکان حذف یا جایگزینی آنها در سبد مصرف خانوار وجود دارد، نمیتوان آن را بهراحتی از چرخه مصرف خارج کرد. مصرف این محصول تقریباً در طول سال استمرار دارد و به همین دلیل، تولید و عرضه مستمر آن اهمیت ویژهای دارد.
جمالی افزود: پیاز علاوه بر ارزش غذایی، از نظر خواص دارویی نیز مورد توجه است و مجموع این ویژگیها، در کنار حجم بالای تولید و گستردگی سطح زیر کشت، جایگاه ویژهای برای این محصول ایجاد کرده است. به همین دلیل معتقدیم جشنواره پیاز قهدریجان باید متناسب با اهمیت واقعی این محصول و نقش کشاورزان در تأمین نیاز کشور برگزار شود.
وی در ادامه به مشکلات کشاورزانی اشاره کرد که برای تولید پیاز در استانهای دیگر فعالیت میکنند و گفت: کشاورزان قهدریجان هنگام انتقال تجهیزات و ماشینآلات خود به استانهای دیگر با مشکلاتی مواجه میشوند. برای نمونه، در زمینه حمل سوخت مورد نیاز تراکتورها و تجهیزات کشاورزی، گاهی با اتهام قاچاق مواجه میشوند و در مسیر فعالیت آنها موانعی ایجاد میشود؛ در حالی که این سوخت برای انجام عملیات تولید در مزارع مورد نیاز است.
این پیازکار همچنین با اشاره به دشواریهای تأمین نیروی کار در مزارع پیاز اظهار کرد: در برخی مراحل تولید، هر مزرعه به ۵۰ تا ۱۰۰ کارگر نیاز دارد و اگر نیروی کار در زمان مناسب در دسترس نباشد، ممکن است محصول و بهویژه نشاها آسیب ببینند. در مواردی نیز به دلیل مسائل مربوط به نیروی کار اتباع، کارگران از محل کار خارج میشوند و کشاورز در میانه فرآیند تولید با مشکل جدی مواجه میشود؛ در حالی که نشا موجود زنده است و تأخیر در رسیدگی به آن میتواند به از بین رفتن محصول منجر شود.
جمالی با اشاره به مشکلات متعدد زیرساختی و مالی بخش کشاورزی ادامه داد: کمبود آب، محدودیت برق، مشکلات تأمین نهادهها و کاهش منابع تسهیلاتی از جمله مسائلی است که کشاورزان با آن مواجه هستند. در جلسات مختلف نیز موضوع ضرورت تغییر الگوی تولید و حرکت به سمت گلخانهها مطرح میشود، اما احداث گلخانه به سرمایهگذاری سنگین، زیرساخت مناسب و تأمین پایدار برق و گاز نیاز دارد.
وی افزود: وقتی کشاورز برای ایجاد یک واحد گلخانهای باید هزینههای سنگینی متحمل شود، اما در تأمین برق و گاز با محدودیت روبهرو باشد، عملاً امکان اجرای چنین توصیههایی برای او فراهم نمیشود. از سوی دیگر، در زمان تخصیص تسهیلات نیز گاهی منابع مورد نیاز کشاورزان بهطور کامل تأمین نمیشود و همین موضوع مشکلات سرمایهگذاری و ادامه فعالیت تولیدی را تشدید میکند.
جمالی در پایان با تأکید بر ضرورت توجه جدیتر به مشکلات کشاورزان قهدریجان گفت: مشکلات تولیدکنندگان بسیار گسترده است و کمبود آب تنها یکی از آنهاست. کشاورزان با وجود تمام این محدودیتها همچنان در حال تولید محصولی هستند که بخش مهمی از نیاز غذایی کشور را تأمین میکند، اما احساس میکنند تلاش و نقش اقتصادی آنها به اندازه کافی دیده نمیشود.


نظر شما